هالیوود از یک دهکده کوچک کشاورزی در کالیفرنیا به پایتخت جهانی سینما تبدیل شد. این تحول بزرگ حاصل ترکیبی از فرار فیلمسازان مستقل از انحصار طلبی تراست ادیسون در شرق آمریکا، شرایط آب و هوایی ایده آل کالیفرنیا با بیش از سیصد روز آفتابی در سال، و زمین های ارزان قیمت بود. نام هالیوود نیز ریشه در درختان هالی و تلاش های توسعه دهندگان ملکی مانند هوبارت وایتلی دارد و به معنای جنگل مقدس نیست. تابلوی مشهور این منطقه نیز در سال ۱۹۲۳ میلادی صرفاً به عنوان یک بیلبورد تبلیغاتی برای یک پروژه مسکونی با نام هالیوودلند ساخته شد و بعدها به نماد فرهنگی صنعت سرگرمی تبدیل گردید.
ریشه های سینما در آمریکا: تولد در شرق
تاریخ سینما در ایالات متحده آمریکا نه از هالیوود، بلکه از شهرهای صنعتی و شلوغ شرق این کشور آغاز شد. در اواخر قرن نوزدهم و هم زمان با اوج گیری انقلاب صنعتی، ایده ی ثبت تصاویر متحرک و بازتولید آن ها ذهن بسیاری از مخترعان را به خود مشغول کرده بود. شهرهای نیویورک و نیوجرسی به دلیل نزدیکی به مراکز نوآوری، سرمایه و زیرساخت های صنعتی، به بستر اولیه برای آزمایش ها و تولیدات سینمایی تبدیل شدند. توماس ادیسون، مخترع بزرگ آمریکایی، با اختراع کینتوسکوپ در سال ۱۸۹۱ میلادی، گام بلندی در جهت تجاری سازی تصاویر متحرک برداشت. استودیوی معروف او به نام بلک ماریا در نیوجرسی، نخستین استودیوی فیلم سازی در آمریکا بود که در آن فیلم های کوتاه مستند و نمایش های ساده ضبط می شد. با این حال، این فیلم ها فاقد روایت داستانی پیچیده بودند و بیشتر جنبه ی سرگرمی های تفننی در نمایشگاه ها و سالن های وودویل را داشتند.
مهاجرت بزرگ به غرب: چرا کالیفرنیا؟
با وجود آغاز پرقدرت سینما در شرق آمریکا، شرایط جغرافیایی، حقوقی و اقتصادی به تدریج فیلمسازان را به سمت غرب این کشور سوق داد. این مهاجرت بزرگ که سرنوشت صنعت سرگرمی را برای همیشه تغییر داد، تحت تأثیر چند عامل حیاتی رخ داد.
فرار از انحصار طلبی تراست ادیسون
مهم ترین عامل در این مهاجرت، فرار از چنگال انحصار طلبی شرکت موشن پیکچر پتنتس کمپانی (Motion Picture Patents Company) بود که به اختصار ام پی پی سی یا تراست ادیسون نامیده می شد. این کنسرسیوم که در سال ۱۹۰۸ میلادی توسط توماس ادیسون و چندین کمپانی بزرگ فیلم سازی تأسیس شده بود، تقریباً تمام اختراعات و پتنت های مرتبط با دوربین های فیلم برداری، پروژکتورها و حتی فیلم خام را در اختیار داشت. تراست ادیسون با استفاده از بازوهای حقوقی و حتی گروه های اراذل و اوباش، به استودیوهای مستقل فشار می آورد تا حق امتیازهای گزاف بپردازند یا فعالیت خود را متوقف کنند. فیلمسازان مستقل که به دنبال خلاقیت و آزادی عمل بودند، دریافتند که فاصله ی جغرافیایی زیاد کالیفرنیا از مقر اصلی تراست در نیوجرسی، تعقیب و پیگرد قانونی را برای ادیسون دشوار و پرهزینه می کند. این فاصله ی هزاران کیلومتری، بهانه ای عالی برای فرار از دسترس مأموران اجرایی تراست فراهم کرد.
شرایط آب و هوایی و جغرافیایی ایده آل
یکی دیگر از دلایل کلیدی مهاجرت به کالیفرنیا، شرایط آب و هوایی بی نظیر این منطقه بود. در اوایل قرن بیستم، فیلم برداری در فضای باز یک ضرورت بود، زیرا نور مصنوعی استودیوها به اندازه ی کافی قوی نبود و تجهیزات فیلم برداری بسیار حجیم و حساس به نور بودند. جنوب کالیفرنیا با داشتن بیش از سیصد روز آفتابی در سال، محیطی پایدار و قابل پیش بینی را برای برنامه ریزی تولید فراهم می کرد. علاوه بر این، تنوع جغرافیایی شگفت انگیز این ایالت به فیلمسازان اجازه می داد تا در فاصله ی کوتاهی از استودیو، به مناظر مختلفی مانند اقیانوس آرام، بیابان های خشک، کوهستان های برفی و جنگل های انبوه دسترسی داشته باشند. این تنوع به آن ها امکان می داد تا فیلم هایی با ژانرهای مختلف، از وسترن گرفته تا درام های تاریخی، را بدون نیاز به سفرهای پرهزینه به خارج از ایالت تولید کنند.
زمین های ارزان و نیروی کار در دسترس
در اوایل قرن بیستم، منطقه ی لس آنجلس و حومه ی آن هنوز به طور کامل توسعه نیافته بود. زمین های وسیع و ارزان قیمت در دسترس بود که به کمپانی های فیلم سازی اجازه می داد تا استودیوهای بزرگ با فضای کافی برای ساخت دکورهای عظیم و شهرک های سینمایی را با هزینه ای بسیار کمتر از نیویورک یا شیکاگو احداث کنند. همچنین، وجود نیروی کار متنوع و ارزان در این منطقه ی در حال رشد، به تولید انبوه فیلم ها کمک شایانی کرد.
شکل گیری نام و ماهیت هالیوود
هالیوود پیش از آنکه به نماد جهانی سینما تبدیل شود، تنها یک دهکده ی آرام و عمدتاً کشاورزی در حومه ی لس آنجلس بود. داستان نام گذاری این منطقه نیز به اندازه ی تاریخچه ی سینمایی آن جالب توجه است.
ریشه یابی نام هالیوود
رایج ترین روایت تاریخی بیان می کند که نام هالیوود توسط دایدا ویلکاکس، همسر هاروی هندرسون ویلکاکس، انتخاب شد. در سال ۱۸۸۶ میلادی، دایدا در طول یک سفر با قطار با زنی آشنا شد که از املاک خود در منطقه ای به نام هالیوود در ایالت اوهایو صحبت می کرد. دایدا که تحت تأثیر این نام قرار گرفته بود، تصمیم گرفت همین نام را برای املاک جدیدی که شوهرش در کالیفرنیا خریداری کرده بود، انتخاب کند. نام هالیوود از ترکیب دو کلمه ی هالی (به معنای درخت راش یا درخت مقدس در برخی فرهنگ ها) و وود (به معنای جنگل یا بیشه) تشکیل شده است که اشاره به درختان هالی دارد که در آن منطقه رشد می کردند.
نقش هوبارت وایتلی در توسعه منطقه
اگرچه نام هالیوود توسط دایدا ویلکاکس انتخاب شد، اما هوبارت جانستون وایتلی، یک توسعه دهنده ی املاک و مستغلات، به عنوان پدر هالیوود مدرن شناخته می شود. وایتلی در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، زمین های وسیعی را در این منطقه خریداری کرد و با ایجاد زیرساخت هایی مانند سیستم آب رسانی، خیابان کشی و جذب سرمایه گذاران، پایه های تبدیل این دهکده ی کشاورزی به یک شهرک مدرن را بنا نهاد. تلاش های او باعث شد تا هالیوود به مکانی جذاب برای سکونت و سرمایه گذاری تبدیل شود.
رفع سوء تفاهم درباره معنای جنگل مقدس
یک باور غلط رایج در میان بسیاری از افراد این است که هالیوود به معنای جنگل مقدس (Holy Wood) است. این برداشت نادرست ناشی از شباهت آوایی کلمات است. همانطور که اشاره شد، ریشه ی این نام به درختان هالی (Holly) بازمی گردد و هیچ ارتباط مستقیمی با مفاهیم مذهبی یا مقدس بودن ندارد. این شفاف سازی برای درک صحیح ریشه های تاریخی و فرهنگی این منطقه ضروری است.
طلوع صنعت فیلم سازی و نظام استودیویی
پس از مهاجرت فیلمسازان به کالیفرنیا و استقرار در منطقه ی هالیوود، این دهکده ی آرام به سرعت به یک کارخانه ی رویا سازی تبدیل شد.
ورود اولین کمپانی های فیلم سازی
تحول واقعی هالیوود در سال ۱۹۰۷ میلادی آغاز شد، زمانی که گروهی از فیلمسازان به رهبری دی. دبلیو. گریفیث برای فیلم برداری از اثری به نام در کالیفرنیای قدیم به این منطقه سفر کردند. اما نقطه ی عطف اصلی در سال ۱۹۱۱ میلادی رخ داد، زمانی که نخستین استودیوی فیلم سازی دائمی در هالیوود با نام نستور (Nestor Studios) توسط دیوید هورسلی تأسیس شد. این استودیو در یک مسافرخانه ی قدیمی واقع در تقاطع بلوار سانست و خیابان گاور بنا شد و راه را برای ورود سایر کمپانی های بزرگ هموار کرد.
رشد نمایی و جذب استعدادها در دهه ۱۹۱۰
در طول دهه ی ۱۹۱۰ میلادی، خبرهای مربوط به شرایط ایده آل فیلم برداری در هالیوود به سرعت در میان جامعه ی سینمایی پیچید. کارگردانان، بازیگران و تکنسین های فنی از سراسر آمریکا و حتی اروپا به این منطقه سرازیر شدند. دی. دبلیو. گریفیث با ساخت فیلم های نوآورانه ای که از تکنیک های سینمایی پیشرفته ای مانند نمای نزدیک و تدوین موازی استفاده می کردند، استانداردهای جدیدی را در روایت سینمایی تعریف کرد و هالیوود را به عنوان مرکز نوآوری هنری تثبیت نمود.
ظهور نظام استودیویی و عصر طلایی
در دهه ی ۱۹۲۰ میلادی، هالیوود رسماً به پایتخت سینمای جهان تبدیل شد. در این دوره، نظام استودیویی (Studio System) شکل گرفت که در آن چند کمپانی بزرگ شامل مترو گلدوین میر، پارامونت، برادران وارنر، فاکس و آر.ک.ئو، تمام مراحل تولید، توزیع و نمایش فیلم ها را تحت کنترل داشتند. این دوره که به عصر طلایی هالیوود معروف است، با تولید فیلم های بزرگ، ستاره سازی سیستماتیک و ایجاد ژانرهای کلاسیک سینما همراه بود. هالیوود در این دوران به مکانی باشکوه و گاهی سورئال تبدیل شد که به آن تینسل تاون (Tinseltown) یا شهر زرورق می گفتند، اشاره ای به زرق و برق ظاهری و گاهی فریبنده ی این صنعت.
نماد جهانی: تاریخچه تابلوی هالیوود
در میان تمام نمادهای هالیوود، تابلوی مشهور هالیوود بر فراز تپه های لس آنجلس، شهرتی جهانی دارد و به یکی از شناخته شده ترین نقاط دیدنی کالیفرنیا تبدیل شده است.
تولد یک نماد با هدف تبلیغاتی
تابلوی مشهور هالیوود که امروزه نمادی از صنعت سینما و شهر لس آنجلس به شمار می رود، در ابتدا با هدف کاملاً متفاوتی ساخته شد. این تابلو در سال ۱۹۲۳ میلادی به عنوان یک بیلبورد تبلیغاتی موقت برای یک پروژه ی توسعه ی مسکونی جدید به نام هالیوودلند (Hollywoodland) بر فراز تپه های کوه لی ساخته شد. سازندگان این پروژه، یعنی هری چندلر و مالکان کمپانی، می خواستند با نصب این تابلوی عظیم، توجه خریداران بالقوه را به شهرک جدید خود جلب کنند.
ویژگی های فنی و ابعاد تابلو
تابلوی اولیه هالیوودلند در زمان خود یک سازه ی غول پیکر و چشمگیر بود. این تابلو از حروف بزرگی به ارتفاع حدود ۱۵ متر تشکیل شده بود و کل عبارت هالیوودلند را در بر می گرفت. برای دیده شدن در شب، حدود چهار هزار لامپ روشنایی در اطراف حروف نصب شده بود که به صورت متوالی روشن و خاموش می شدند تا جلوه ای خیره کننده ایجاد کنند. این سازه در ابتدا تنها برای یک سال و نیم طراحی شده بود، اما به دلیل محبوبیت سریع، به یک سازه ی دائمی تبدیل شد.
تغییر کاربری از تبلیغات به نماد فرهنگی
با گذشت زمان و رشد صنعت سینما، بخش هالیوود این تابلو به تنهایی به عنوان نماد منطقه و صنعت فیلم سازی شناخته شد. در سال ۱۹۴۹ میلادی، اتاق بازرگانی هالیوود با همکاری شهر لس آنجلس، هزینه ی بازسازی تابلوی فرسوده را تقبل کرد، اما با این شرط که چهار حرف آخر یعنی لند (Land) از آن حذف شود. از آن زمان به بعد، تابلوی هالیوود به شکلی که امروز می شناسیم درآمد و رسماً از یک تبلیغ تجاری به یک نماد فرهنگی و تاریخی تبدیل گردید.
نتیجه گیری
شکل گیری هالیوود به عنوان پایتخت سینمای جهان، نتیجه ی پیوند منحصر به فردی از عوامل طبیعی، اقتصادی، حقوقی و انسانی بود. فرار از انحصار طلبی تراست ادیسون، بهره مندی از آب و هوای آفتابی و مناظر متنوع کالیفرنیا، و هوش تجاری توسعه دهندگانی مانند هوبارت وایتلی، همگی دست به دست هم دادند تا یک دهکده ی کوچک کشاورزی به کانون خلاقیت و سرگرمی جهان تبدیل شود. تابلوی هالیوود نیز به عنوان شاهدی بر این تحول، از یک بیلبورد تبلیغاتی ساده به نمادی از رویاها و جاه طلبی های بی پایان صنعت سینما ارتقا یافت. درک این پیشینه ی تاریخی، نه تنها به شناخت بهتر ریشه های سینمای مدرن کمک می کند، بلکه نشان می دهد که چگونه ترکیب نیاز، فرصت و نوآوری می تواند سرنوشت یک منطقه و یک صنعت را برای همیشه تغییر دهد.